Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /home/zobaczyc/domains/kreatywnosc.zobaczyc.org/public_html/wordpress/wp-content/plugins/siteorigin-panels/inc/styles-admin.php on line 392
Kreatywny vs. twórczy - dlaczego to nie jest to samo?

Kreatywny vs. twórczy

Fragment rozmowy kwalifikacyjnej w polskim oddziale międzynarodowej korporacji:

P(racodawca): Napisał Pan w swoim CV, ze jest Pan osobą kreatywną. Co Pan przez to rozumie? Jak wyraża się Pańska kreatywność?

K(andydat): No cóż… Skończyłem Akademię Sztuk Pięknych, jestem grafikiem, mam przygotowanie artystyczne… Zawsze interesowała mnie sztuka, odkąd pamiętam, lubiłem przeglądać albumy z dziełami wybitnych malarzy, sam też od małego malowałem. Zanim zająłem się grafiką komputerową, miałem kilka indywidualnych wystaw swoich prac. Więc gdy przeczytałem w ogłoszeniu, że potrzebujecie Państwo kogoś kreatywnego, pomyślałem, że to dobra okazja.

P: No tak, tylko że my potrzebujemy kogoś kreatywnego a niekoniecznie twórczego, tu nie ma pracy dla artystów, to ciężka robota jest, nie sztuka…

 

// Maciej Karwowski

Bycie twórczym i bycie kreatywnym to nie do końca to samo

Dlaczego rozróżnienie tych dwóch pojęć jest istotne? Dlatego, że powszechne stosowanie ich zamiennie jako synonimów wprowadza wielokrotnie w błąd. Popularność zjawiska kreatywności doprowadziła do tego, że każdy ma na ten temat coś do powiedzenia i każdy się na tym zna. A skoro się zna to o tym mówi i pisze. I tu niestety bardzo często wychodzi na wierzch brak zrozumienia tematu, lub tylko pobieżne w nim rozeznanie. Na przykład to, że ktoś swoją wiedzę o kreatywności czerpie z wikipedii a stawia się w roli eksperta.

A co mówi o kreatywności wikipedia?

Kreatywność (postawa twórcza; od łac. creatus czyli twórczy) – proces umysłowy pociągający za sobą powstawanie nowych idei, koncepcji, lub nowych skojarzeń, powiązań z istniejącymi już ideami i koncepcjami. Myślenie kreatywne, to myślenie prowadzące do uzyskania oryginalnych i stosownych rozwiązań. Alternatywna, bardziej codzienna definicja kreatywności mówi, że jest to po prostu zdolność tworzenia czegoś nowego.

Problemy z definicją[edytuj]

Intuicyjnie proste zjawisko kreatywności, w rzeczywistości jest procesem bardzo złożonym. Było ono badane między innymi z perspektywy psychologii behawioralnej, psychologii społecznej, neuropsychologii poznawczej, sztucznej inteligencji, filozofii, historii, ekonomii i biznesu. Badania objęły kreatywność w życiu codziennym, kreatywność wyjątkową, wybitną a nawet kreatywność sztuczną.

W przeciwieństwie do wielu innych zjawisk, w nauce nie ma jednej uniwersalnej, autorytatywnej definicji kreatywności. Podobnie w psychologii nie istnieją żadne standardowe techniki pomiaru kreatywności. W literaturze psychologicznej można znaleźć ponad 60 różnych definicji kreatywności[potrzebny przypis].

Już w pierwszym zdaniu mamy do czynienia z daleko idącym przekłamaniem, bo kreatywności nie można utożsamiać z postawą twórczą. Owszem, te pojęcia zazębiają się, przenikają na liniach styku, jednak nie można między nimi, w świetle wszystkich dostępnych badań, stawiać znaku równości! Dalej mowa jest o procesie umysłowym - czyli kolejnym aspekcie kreatywności, bynajmniej nie tożsamym z postawą. Jak przebiega podział między kreatywnością (cechą osoby), postawą twórczą a procesem twórczym piszę szerzej tutaj.

Drugi akapit można by przyjąć za poprawny, jednak w ostatnim podane są już zupełnie fałszywe informacje. O ile z tym, że jest wiele definicji kreatywności nie sposób się nie zgodzić, o tyle teza, że nie istnieją żadne standardowe techniki pomiaru kreatywności to po prostu bzdura, świadcząca o tym, że autor artykułu nie miał kompletnie pojęcia o czym pisze.

Otóż przez ostatnie kilkadziesiąt lat badań nad kreatywnością powstało całe mnóstwo świetnych narzędzi badających wiele różnych obszarów składających się na kreatywność. Wiele z tych narzędzi jest dziełem polskich badaczy. Zostały one poddane rzetelnej standaryzacji, zweryfikowano ich trafność i rzetelność. Powstały do nich normy. Przykładem takiego narzędzia jest np. Kwestionariusz Twórczego Zachowania KANH badający postawę twórczą, o którym już pisałam tutaj.

Kreatywny vs. twórczy

Twórczym może być zarówno osoba jak i produkt podczas gdy kreatywna jest osoba a nie jej dzieło. Jak zwraca uwagę Karwowski dziwnie brzmi sformułowanie, że “kreatywność Witkacego to między innymi Szewcy”.

Kreatywność możemy także interpretować jako potencjał podczas gdy twórczość to już jego urzeczywistnienie. O twórczości będziemy mówili np w przypadku Miłosza, jednak w przypadku mojego czteroletniego synka raczej powiemy o kreatywności.

Twórczość będzie zjawiskiem społecznym (wytwór i jego społeczny odbiór) a kreatywność cechą osoby.

Jednostkę twórczą (kreatywną) niestety bardzo często utożsamia się z jednostką która tworzy, choć w świetle pedagogiki twórczości i psychologii humanistycznej możemy mówić o twórczości bez dzieł. Wtedy pojęcie kreatywności bardziej się przydaje. Wybitni twórcy są bezsprzecznie kreatywni, jednak istnieją osoby kreatywne nie będące twórcami.

Źródła

Karwowski, M. (2009). Zgłębianie kreatywności. Studia nad pomiarem poziomu i stylu twórczości. Warszawa: APS.

3 comments
  1. Ula - książkowe powroty

    Już czytając ten fragment rozmowy kwalifikacyjnej, a konkretnie wyjaśnienia osoby aplikującej pomyślałam, że ktoś tu nie rozumie definicji słowa “kreatywny”. Ja na przykład nie jestem ani specjalnie twórcza ani specjalnie kreatywna – przynajmniej we własnym odczuciu. Podziwiam za to osoby, które mają 1000 pomysłów na minutę. 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

one + nine =